Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Увс аймгийн гадаргын усны 2019 оны 07 сарын усны чанарын төлөв

Шинэчлэгдсэн: 2019-08-10 09:19:03

    УВС АЙМГИЙН ГАДАРГЫН УСНЫ ЧАНАРЫН ХЯНАЛТ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ 2019 ОНЫ 7 ДУГААР САРЫН ТОЙМ

Гадаргын усны чанар

Увс аймгийн Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори нь 2019 оны 7 дугаар сард гадаргын усны хяналт-шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу Намир-Хар ус, Түргэн-Түргэн, Хяргас нуур-Хартэрмис, Чигж-Өндөрхангай, Хариг-Сагил, Тэс-Тэс, Гэдрэг-Малчин, Сагил- -Баруунтуруун, Билүү-Хяргас,  Боршоо-Боршоо,  Хангилцаг-Цагаанхайрхан, Гашуун-Улаангом /дээд/, Гашуун-Улаангом /доод/, Увс нуур-Улаангом хяналт-шинжилгээний цэгээс нийт 19 усны сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо.

2019 оны 7 дугаар сард хийсэн Сагил,  Хархираа-Тариалан, Торхилог-Давст, Хандгайт-Давст, Увс нуур-Давст, Баруунтуруун Увс аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг бохирдлын гол үзүүлэлтүүдээр MNS4586-98 усны чанарын стандарттай харьцуулан 1 дүгээр хүснэгтэд үзүүллээ.  

1 дүгээр хүснэгт

Усны харуулын нэр

Бохирдуулах бодис, мг/л

О2

БХХ5

ПИЧ

NH4

NO2

P

1

Намир-Хар ус

 

 

3.3

1.72

0.029

0.046

2

Түргэн-Түргэн

 

 

1.2

0.07

0.014

0.017

3

Хяргас нуур-Хартэрмис

 

 

9.8

0.50

0.001

0.014

4

Чигж-Өндөрхангай

 

 

3.3

0.04

0.003

0.009

5

Хариг- Сагил

 

 

1.1

0.06

0.004

0.036

6

Тэс-Тэс

 

 

1.5

0.50

0.001

0.009

7

Гэдрэг-Малчин

 

 

2.7

0.09

0.009

0.014

8

Сагил-Сагил

 

 

1.2

0.06

0.001

0.032

9

Хархираа–Тариалан

 

 

0.6

0.07

0.002

0.015

10

Торхилог-Давст

 

 

5.7

0.34

0.017

0.083

11

Хандгайт-Давст

 

 

3.6

0.09

0.003

0.037

12

Увс нуур – Давст

 

 

9.8

0.80

0.001

0.014

13

Баруунтуруун-Баруунтуруун

 

 

2.4

0.05

0.002

0.009

14

Билүү-Хяргас

 

 

5.7

0.06

0.003

0.031

15

Боршоо-Боршоо

 

 

2.3

0.07

0.002

0.010

16

Хангилцаг-Цагаанхайрхан

 

 

2.7

0.06

0.003

0.009

17

Гашуун-Улаангом /дээд/

7.85

2.14

1.7

0.09

0.010

0.019

18

Гашуун-Улаангом /доод/

7.55

2.27

1.8

0.11

0.009

0.017

19

Увс нуур-Улаангом

7.25

2.42

10.6

0.72

0.001

0.003

 

MNS 4586-98

6

3

10

0.50

0.020

0.100

Тайлбар: БХХ5-биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч, ПИЧ-Перманганатын исэлдэх чанар, илр-илрээгүй, MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлтүүдийг тодруулав.

Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд, Гашуун голын усны хүчилтөрөгчийн горим хэвийн, усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламж /цаашид ХА гэх/-аас давсан бохирдолгүй, голын ус дагуудаа цэвэр байсан ба Билүү-Хяргас хяналт-шинжилгээний цэгийн орчим сульфат /SО4/-ын агууламж 156.9 мгО/л буюу ХА-аас 1.6 дахин, Хандгайт –Давст хяналт-шинжилгээний цэгийн орчим сульфат /SО4/-ын агууламж 171.4 мгО/л буюу ХА-аас 1.7 дахин, Чигж-Өндөрхангай хяналт-шинжилгээний цэгийн орчим сульфат /SО4/-ын агууламж 101.9 мгО/л буюу ХА-аас ялимгүй ихсэж, Намир-Хар ус хяналт-шинжилгээний цэгийн орчим аммонийн азот /NН4/-ын бохирдол илэрч, ХА-аас 3.4 дахин, нитритийн азот /NО2/-ын бохирдол ХА-аас 1.4 дахин давснаас бусад голын ус аливаа үзүүлэлтээр ХА-аас давсан бохирдолгүй, цэвэр байлаа.

 Увс нуур - Давст, Увс нуур-Улаангом,  Хяргас нуур-Хартэрмис хяналт-шинжилгээний цэгээс тус бүр 1 сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Увс нуур - Улаангомын орчим нуурын усны хүчилтөрөгчийн горим хэвийн, перманганатын исэлдэх чанар /ПИЧ/-ын агууламж 10.6 мгО/л буюу ХА-аас ялимгүй ихсэж, усан дахь аммонийн азот /NH­4/-ын агууламж ХА-аас 1.4 дахин, фтор /F/-ын агууламж ХА-аас 1.8 дахин, марганец /Mn/-ийн агууламж нилээд өндөр ХА-аас 8.2 дахин, Давстын орчимд усан дахь аммонийн азот /NH­4/-ын агууламж ХА-аас 1.6 дахин, фтор /F/-ын агууламж ХА-аас 1.7 дахин, Хяргас нуур-Хартэрмисийн орчимд усан дахь фтор /F/-ын агууламж нилээд өндөр ХА-аас 2 дахин  их байлаа.

Дүгнэлт: Увс аймгийн гадаргын усны 2019 оны 7 дугаар сарын хяналт-шинжилгээний дүнгээс үзэхэд: Түргэн-Түргэн, Хариг-Сагил, Тэс-Тэс, Гэдрэг-Малчин, Сагил-Сагил,  Хархираа-Тариалан, Торхилог-Давст, Баруунтуруун-Баруунтуруун, Боршоо-Боршоо, Хангилцаг-Цагаанхайрхан, Гашуун-Улаангом /дээд/, Гашуун-Улаангом /доод/ хяналт-шинжилгээний цэгүүдэд гол мөрний усан дахь органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS 4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан бохирдолгүй, цэвэр байлаа. Билүү-Хяргас, Хандгайт–Давст, Чигж-Өндөрхангай хяналт-шинжилгээний цэгийн орчим сульфатын агууламж, Намир гол Хар-Ус хяналт-шинжилгээний цэгийн орчим нитритийн болон аммонийн азотын агууламж, Хяргас, Увс нуурын усан дахь органик болон эрдэс азотын агууламж ХА-аас давсан бохирдол илэрсэн байна.

УВС АЙМГИЙН УС ЦАГ УУР, ОРЧНЫ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ТӨВИЙН

БАЙГАЛЬ ОРЧНЫ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ЛАБОРАТОРИ